Dracht en bevalling

Complicaties die eventueel kunnen voorkomen tijdens dracht en geboorte bij honden...  

Een teef wordt loops door hormonen, welke gevormd worden in de eicellen op de eierstokken. Dit gebeurt meestal tweemaal per jaar. De loopsheid duurt drieweken: de eerste fase, is deze waarbij bloed uit degeslachtsdelen vloeit, bloed afkomstig uit scheurtjesin de bloedvaten. Dit duurt ongeveer tien dagen.
De tweede fase, ook ongeveer tien dagen, is de eigenlijke bronstfase. De eisprong gebeurt tussende negende en de elfde dag, m.a.w. het beste ogenblik om een teef te laten dekken, ligt rondde tiende tot de twaalfde dag, na het begin van het bloedverlies.

Op dat ogenblik is het eerder een slijmerigeuitvloei die waar te nemen valt. Veel mensen denken dat dan het gevaar voorbij is en laten hun teefje loslopen, met als resultaat twee maanden later een mooi nestje bastaards?.
De dracht duurt ongeveer negen weken of 63 dagen met extremen van 54 tot 77 dagen. Dit hangt af vanhet ras, de grote van de worp, rek kracht van de baarmoeder, en staat onder invloed van de hormonen,zenuwprikkels en plaatselijke omstandigheden.

Een teef die maar drachtig is van een pup, zal langer  dragen dan een andere die er tien heeft, juist omdat de baarmoeder minder spanning ondergaat en ook omdat er minder hormonen vrijkomen bij een pup. Kenmerken van dracht zijn vnl. sterkere eetlust, rondere vormen en ontwikkelen van melkklieren.

De drachtdiagnose kan gebeuren op de 24e tot 26e dag door palpatie van de buik, maar is zeer gevaarlijkvoor de ontwikkelende vrucht.Definitieve bevestigingkan men krijgen na vijf weken dracht door radiografie en is absoluut zonder gevaar voor teef en pups. Als alles normaal verloopt, zal zich rond de 63e dag de geboorte aanmelden. Deze is te voorspellen aan een duidelijke daling van de lichaamstemperatuur met een graad. ( tot 37 graden C kan die dalen ).

In de geboorte zijn drie fasen te onderkennen: 1e fase = verweking van het geboortekanaal, 2e fase = de uitdrijvingsfase met weeën of contracties en de 3e fase = de nageboorte fase. De geboorte gebeurt onder invloed van volume en beweging van de jongen, zenuwprikkels en hormonen, en duurt tussen de twee en de acht uur.In feite begint de geboorte enkeledagen of uren voor het uitdrijven van de vrucht. Dus moeilijkheden kunnen vlugger beginnen !

Jongen worden geboren in open of gesloten vlies en de navelstreng breekt niet altijd vanzelf.
Deze bevat arteriesen venen en wordt meestal doorgebeten door de teef. De nageboorte fase behelsd het terug normaal worden van de baarmoeder. Deze wordt op 24 uur tijd tot bijna normale omvang teruggebracht. Na de geboorte komt er uit de baarmoeder nog vocht, dat reukloos moet zijn en van kleur varieert van lichtgroen over roze naar bruin. Tijdens de tweede week wordt dit slijmerig. Deze fase duurt 14 dagen.

Vergeet niet dat de geboorte voor de teef een toestand van stress en inspanning is en gun haar de nodige rust.
Tracht de temperatuur goed te houden, voorkom afkoeling en tocht. Geef lauwe drank en mijdt overdreven en ongezond bezoek aan het nest ! Het verzorgen van de pups is meestal niet nodig. De teef zorgt er zelf wel voor.

Zorg voor een omgevingstemperatuur van 21graden C en let erop dat de pups het colostrum = de eerste melk van de teef krijgen; dit is een mengsel van bloed en melk, is zeer laxatief voor de darm van de pasgeborene en is rijk aan vitamine A en antistoffen.

Nu volgt een overzicht van de moeilijkheden welke tijdens dracht en geboorte kunnen optreden. Deze is verre van volledig maar bevat toch de meeste voorkomende. Abortus kan nogal eens voorkomen. Dikwijls wordt dit niet gezien daar de teef alles terug opeet. Wel is er gevaar voor baarmoederinfecties.

Gekende oorzaken zijn hondenziekte en brucellose. Dit is niet hetzelfde als vroeggeboorte, waar levensvatbare pups geboren worden. Deze hebben echter vaak minder weerstand aan zoals bacteriële infecties en hebben dus ook minder kans om in leven te blijven.
Dode vruchten kunnen ook moeilijkheden opleveren tijdens de geboortefase en zullen meestal de duur van de geboorte verlengen. Schijndracht is een ziektetoestand die tegenwoordig meer en meer herkend wordt als dus danig.
De oorzaak is hormonaal en gaat uit van de eierstokken die zwangerschapshormonen produceren. Dit gebeurt ook bij teven die geen symptomen van de schijndracht vertonen en alles varieert dus van de ene teef tot de andere. Schijndrachtige teven maken een nest, hebben een sterk moederinstinct, zogen zichzelf en zijn voorbestemd om baarmoederontsteking te krijgen. De beste oplossing voor deze dieren is ofwel ze laten dekken ofwel ze laten steriliseren.

Bloedverlies kan tijdens de tweede helft van de dracht waargenomen worden. Meestal heeft dit weinig betekenis. Het is afkomstig van spataderen in de vagina. Soms echter ligt de oorzaak in de baarmoeder en de vrucht kan sterven met abortus als gevolg. Breuk van de baarmoeder door zijn zware inhoud kan ook voorkomen. Het is immers een zeer dun en elastisch orgaan. Symptomen zijn dan veel pijn, grote uitzetting van de buik met doorgaans fatale afloop voor de teef. Uitstulping van de baarmoeder komt zelden voor, soms bij bronst bij boxers, meestal na een lastige geboorte. Spierkrampen bij de teef na de geboorte geldt als een der voornaamste klachten, vooral bij kleine rassen.
Dit is een gevolg o.a. van de daling van calcium en vitaminegehalte van het bloed o.i.v. een hormonale storing. Die krampen zijn, als ze niet te lang duren, vlug op te lossen door calcium injecties door een dierenarts.

Het is raadzaam uw dierenarts te informeren als
volgende feiten zich voordoen tijdens de geboorte: langdurige contracties zonder geboorte. De geboorte tussen twee pups duurt langer dan twee uur. Bij een zwartgroene geslachtsuitvloei (ontsteking) Bij koorts. Bij dracht die langer duurt dan 65 dagen.
Na de geboorte dient opgelet te worden voor ontsteking van de melkklieren, door infectie, te scherpe nagels van de pups of vuile nest hygiëne. Bij blijvend bloeden na de geboorte dient de teef vlug onderzocht te worden, ook als de nageboorte niet afkomt.

Baarmoederontsteking.

De meest erge vorm, nl. de gesloten vorm of pyometra, komt vooral voor bij oudere teven. Vanaf zes weken na de loopsheid. De voornaamste symptomen zijn: veel drinken, lusteloosheid, koorts, niet eten, zwakte en braken.
De beste oplossing is dan zo vlug mogelijk operatief verwijderen van de baarmoeder, want bij te lang uitstellen, riskeert men blijvende lever en nierletsel, die tenslotte de dood tot gevolg hebben.

De oorzaak van pyometra en hierbij wordt verwezen naar schijndracht, liggen vooral in een gestoorde hormonenbalans. In hoeverre schijndracht en pyometra verband hebben met elkaar is niet duidelijk. Wel komt pyometra veel voor bij teven die vroeger herhaaldelijk schijndrachtig waren.
De open vorm van baarmoederontsteking is gekenmerkt door het feit dat er etterverlies is uit de geslachtsdelen.
Ook hier lijkt operatie de meest doelmatige oplossing. De meeste teven baren zonder hulp; uitgenomen bepaalde rassen zoals Chihuahua en Boston Terriër e.a.Wanneer hulp bieden? Bij te laat ingrijpen riskeert men de dood van de pups en van de teef. Dus: tijdig de dierenarts waarschuwen ! Welke hulp kan er geboden worden ? Eerst en vooral is het de bedoeling het moederdier te redden.
Deze hulp bestaat in hormonale injecties, trekkracht, massage en eventueel keizersnede.